Biblioteka

Co trzeba wiedzieć o fundamentach?

Dodano: 29 sierpnia 2011

Fundament budynku jednorodzinnego to przeważnie ława fundamentowa oparta bezpośrednio na gruncie i ściana fundamentowa oparta na ławie. Ławy fundamentowe to nic innego jak poszerzona u dołu ściana fundamentowa, która rozkłada obciążenia od budynku na większą powierzchnię, czyli zmniejsza nacisk fundamentu na grunt.

Co trzeba wiedzieć o fundamentach?

Domy bez podpiwniczenia posadawia się w większości przypadków poniżej głębokości przemarzania gruntu. Wyjątkiem są lekkie budynki szkieletowe posadowione na gruntach niewysadzinowych (np. piaski). W takich przypadkach fundament jest wylewany zazwyczaj na głębokości 50-60 cm. Na przeważającym obszarze kraju jest to głębokość jednego metra, a w obszarach najzimniejszych - 1,4 m.

Posadowienie domu poniżej strefy przemarzania chroni fundament przed uszkodzeniami spowodowanymi wysadzinami mrozowymi. Domy podpiwniczone posadawia się na głębokości 2,5-2,8 m. Coraz częściej budynki mieszkalne podpiwnicza się tylko częściowo lub wcale. Urządzenia grzewcze instaluje się na parterze w specjalnie wydzielonym pomieszczeniu. W budynkach podpiwniczonych ściana fundamentowa to ściana piwnicy. W domach podpiwniczonych poziom wierzchu ławy powinien odpowiadać poziomowi podkładu podpodłogowego.

Co to jest fundament?

Do posadowienia budynków jednorodzinnych (nawet tych piętrowych) stosuje się powszechnie wylewane ławy betonowe o min. szerokości 60 cm. Mieszankę betonową klasy B20 (z wytwórni lub przygotowaną na budowie) układa się w deskowaniu, zagęszcza i pielęgnuje - zabezpiecza przed zbyt szybkim wysychaniem (przykrywa się ławę folią albo systematycznie polewa wodą przez co najmniej 7 dni).

Przeciwdziałając nierównomiernemu osiadaniu gruntu ławy zbroi się podłużnie np. czterema prętami głównymi min. ∅ 12 mm i stabilizuje strzemionami ∅ 6 mm (3 szt. na metr). Przed wylaniem ławy w wykopie układa się cienką warstwę mieszanki betonowej B-10 lub warstwę piasku. W przypadku gdy nośność gruntu jest niedostateczna do przeniesienia obciążeń bez przekroczenia racjonalnych wymiarów ławy, należy zastosować ławy żelbetowe, to znaczy zbrojone poprzecznie.

W ekstremalnie niekorzystnych warunkach gruntowych ściany fundamentowe opiera się na żelbetowej płycie, ruszcie lub stopach, sięgających do nośnej warstwy gruntu. Niemniej jednak w każdym przypadku wymiary ław i sposób zbrojenia musi wynikać z obliczeń konstrukcyjnych.

Fundament płytowy może być również wykorzystywany w technologii fundamentu grzewczego. Jest to połączenie konstrukcji płyty fundamentowej z systemem ogrzewania podłogowego powietrzem w obiegu zamkniętym. System ten znajduje zastosowanie w domach jednorodzinnych, szkołach, przedszkolach, halach przemysłowych i sklepowych oraz w wielopoziomowych budynkach mieszkalnych.

Płyta fundamentowa jako konstrukcja nośna lepiej przenosi obciążenia z budynku na grunt poprzez zwiększoną powierzchnią, co ma znaczenie w przypadku gruntów o malej nośności, podatnych na osiadanie lub z występowaniem szkód górniczych. Płytkie posadowienie płyty fundamentowej - bez wykonywania wykopów - umożliwia stosowanie jej na terenach o wysokim poziomie wody gruntowej. Płyta fundamentowa izolowana jest od gruntu płytami styropianowymi.

Projekt konstrukcji płyty fundamentowej wykonywany jest z podziałem na etapy: obliczenia statyczne, wyznaczenie powierzchni zbrojenia, a w końcu określenie rozmieszczenia zbrojenia w postaci prętów lub siatek. Projekt systemu grzewczego jest dobierany indywidualnie pod konkretną realizację i uwzględnia zapotrzebowanie na ciepło oraz parametry charakteryzujące przegrody pod kątem przewodności cieplnej.

Ogrzewanie płyty fundamentowej realizowane jest za pomocą zabetonowanych w płycie ocynkowanych rur SPIRO 100, w których płynie strumień ciepłego powietrza w obiegu zamkniętym, wymuszony pracą wentylatora. Jednostką grzewczą w tym systemie jest agregat z grzałkami elektrycznymi również zabetonowany w płycie (z dostępem przez właz umieszczony w podłodze).

Nagrzana płyta działa jak "akumulator ciepła“, który oddaje tyle ciepła, ile wynika z okresowego zapotrzebowania. W przypadku przerwy w dostawie prądu system grzewczy utrzymuje ciepło w domu dłużej niż inne systemy ogrzewania, gdyż pełne wychłodzenie płyty fundamentowej następuje dopiero po kilku dniach.

Bogaty zestaw urządzeń do automatycznego sterowania i regulacji oraz duża zdolność układu nośnika ciepła (powietrza obiegowego) do samoregulacji sprawiają, że eksploatacja systemu jest prosta i tania, a także charakteryzuje się dużą niezawodnością. Podczas budowy domu system grzewczy może przyspieszyć czas realizacji tzw. robót "mokrych" (betonowanie, tynkowanie, malowanie).

Ściany fundamentowe (lub ściany piwnic)

Do wznoszenia ścian fundamentowych stosuje się beton wylewany w deskowaniu lub drobnowymiarowe elementy ścienne: bloczki betonowe, bloczki silikatowe i pustaki żwirobetonowe wypełniane betonem (tzw. pustaki zasypowe).

Ściany monolityczne - beton klasy od B15 do B20 wylewany w deskowaniu. Ściany mogą być dodatkowo zbrojone, a ich grubość nie przekracza 25 cm.

Ściany z bloczków (elementów pełnych) - wykonywane z elementów silikatowych lub betonowych murowanych na zaprawie cementowej. W budynkach podpiwniczonych ściany trzeba koniecznie usztywnić, aby mogły przenieść napór gruntu - ustawić słupy żelbetowe w odstępach ok. 1,5 m lub układać w spoinach prefabrykowane zbrojenie.

Ściany z pustaków betonowych i żwirobetonowych - po wymurowaniu ściany na wysokość 1 m zalewa się je betonem zwykłym lub z kruszywem lekkim (keramzytem). Beton z kruszywem keramzytowym zwiększa izolacyjność termiczną przegrody. Dla zapewnienia wymaganej nośności ścian wykonuje się zbrojenie: pionowe - w otworach pustaków, lub poziome - w spoinach. Asortyment pustaków szalunkowych bez względu na producenta pozwala wykonać ścianę fundamentową o min. gr. 25 cm. Niektórzy producenci dopuszczają tylko wypełnienie z betonu, a wtedy zaleca się dodatkowo ocieplenie ściany piwnicy od zewnątrz.

Grubość ścian piwnic uzależniona jest od grubości ścian nadziemnej części budynku i w razie potrzeby może wynosić 38 cm i więcej. Wzrasta wtedy odpowiednio szerokość ławy.

opr.: Redakcja