Jak uniknąć mostków cieplnych?

Dodano: piątek, 06 kwietnia 2018 17:59
Jak uniknąć mostków cieplnych?

Warunkiem prawidłowej i skutecznej izolacji cieplej domu jest zapewnienie jej ciągłości na wszystkich elementach stykających się z powietrzem zewnętrznym bądź gruntem. Nie wystarczy więc starannie ocieplić ściany czy dach, ale trzeba też zwrócić uwagę na miejsca, w których mogą wystąpić mostki cieplne - obszary o zmniejszonej izolacyjności cieplnej. Najczęściej nie powodują one znaczących strat ciepła, ale w tych miejscach może następować kondensacja pary wodnej, co prowadzi do lokalnych zawilgoceń, pojawienia się plam, a w przypadku elementów drewnianych nawet do zagrzybienia.

Z artykułu dowiesz się:

  • Co to są mostki termiczne?
  • Jaką drogą ucieka ciepło z budynku?
  • Na co zwrócić uwagę wykonując ocieplenie przegród?
  • Jakie materiały i gotowe rozwiązania są najskuteczniejsze do likwidacji mostków termicznych?

Ciepła ściana fundamentowa i podłoga

Ściany domu spoczywające na fundamentach zagłębionych w gruncie trudno całkowicie zabezpieczyć przed ucieczką ciepła w kierunku pionowym, na szerokości przekroju ściany. Nie można ich bowiem postawić na izolującej wkładce z typowych materiałów ciepłochronnych, gdyż mają one bardzo małą wytrzymałość na ściskanie. Pozostaje więc możliwość izolowania jedynie ich powierzchni bocznych.

Typowy sposób ocieplenia fundamentów to ułożenie płyt z twardego styropianu lub polistyrenu ekstrudowanego na zewnętrznej stronie fundamentu do głębokości ok. 1 m. W ten sposób zmniejsza się ucieczkę ciepła w strefie najniższych temperatur zewnętrznych (mroźne powietrze, zamarznięty grunt).

Ciepło do gruntu przenika też od strony wewnętrznej fundamentu, choć tu straty ciepła nie są duże. Ułożenie również od strony wewnętrznej izolacji cieplnej ściany fundamentowej i połączeniu jej z izolacja podpodłogową jest wskazane w domach o długiej linii ścian fundamentowych np domach parterowych.

Innym sposobem zmniejszenia strat ciepła do gruntu jest zastosowanie ciepłochronnych elementów fundamentowych ułożonych w 2-3 ostatnich warstwach.

Zastosowanie bloczków ISOMUR® Plus w strefie cokołowej
Układanie bloczków ISOMUR® Plus w strefie cokołowej

Do tego celu nadają się pustaki żwirobetonowe z wkładką styropianową lub bloczki keramzytowe o wymaganej wytrzymałości na obciążenie i mrozoodporności. Skuteczność takiej izolacji jest porównywalna z ociepleniem zewnętrznym, a koszty niewiele wyższe niż przy budowaniu zwykłych fundamentów.

Ze względu na znaczną powierzchnie niezwykle istotna jest dobra izolacja podpodłogowa, najlepiej ułożona w dwóch warstwach materiału termoizolacyjnego (płyt EPS lub XPS), a przy zastosowaniu ogrzewania podłogowego o grubości nie mniejszej niż 20 cm.

Jak ocieplić nadproża i wieńce?

Problem zapewnienia dobrej izolacji nadproży i wieńców dotyczy właściwie jedynie domów budowanych w technologii ścian jednowarstwowych - przy innym systemie budowania warstwa ocieplenia układana na całej powierzchni ścian i przykrywa również te elementy.

Prawidłowo zaizolowane wieńce i nadproża wykonuje się jako trójwarstwowe - od zewnątrz z wąskich 5-6 cm elementów ściennych (płytek z betonu komórkowego, pustaków z ceramiki poryzowanej), wkładki styropianowej oraz wewnętrznego, konstrukcyjnego elementu żelbetowego.

Element izolacji nadproża YTONG
Element izolacji nadproża YTONG - płytki z doklejoną wełną mineralną

Szczelnie i ciepło wokół okien

Przy osadzaniu okna należy dążyć do zminimalizowania powierzchni nieizolowanego ościeża, a więc w zależności od budowy ściany, okna montuje się w jednej płaszczyźnie z zewnętrzną powierzchnią warstwy nośnej, gdy ściana jest dwuwarstwowa lub w grubości ocieplenia przy ścianach trójwarstwowych.

System ciepłego montażu okien illbruck MOWO

System ciepłego montażu okien illbruck MOWO

Oczywiście nie można osadzić okna w warstwie wełny mineralnej czy styropianu i do montażu wykorzystuje się konsole wspornikowe (tworzące system ciepłego montażu okien), które pozwalają na wysuniecie osadzenia okna poza płaszczyznę ściany i wykończenie ościeża np. tynkiem cienkowarstwowym bądź obmurówką z cegły elewacyjnej.

Natomiast w ścianach jednowarstwowych okno montuje się w 2/3-3/4 szerokości muru licząc od strony wewnętrznej. Nie można też zapomnieć o unikaniu mostków cieplnych przy montażu parapetów - np. mocując zewnętrzny parapet z kształtek klinkierowych to jego osadzenie na styku z ramą okienną utworzy taki mostek.

Jak ograniczyć straty ciepła przez balkony i tarasy?

Balkony i tarasy konstrukcyjnie połączone są ze ścianami zewnętrznymi trudno więc skutecznie zaizolować je cieplnie. Płyta balkonowa czy tarasowa musi bowiem opierać się na ścianie nośnej domu i przechodzić przez warstwę ocieplającą muru.

Ograniczenie ucieczki ciepła wzdłuż linii osadzenia płyty można uzyskać przez obłożenie jej materiałem izolacyjnym ze wszystkich stron ale tak "pogrubiony" np. balkon nie wyglądał zbyt elegancko.

Trudno też ułożyć tam nawierzchnię, system odwodnienia czy zamocować barierki. Pokrycie balkonu czy tarasu warstwą ocieplenia powierzchniowego wymaga też odpowiedniego obniżenia osadzenia płyty konstrukcyjnej, aby pokrywające ją grube warstwy termoizolacji i pokrycia znalazły się poniżej poziomu przylegającego pomieszczenia.

Innym sposobem na ograniczenie przenikania ciepłą w miejscu osadzenia płyty - zwłaszcza balkonowej - jest zastosowanie konstrukcji wspornikowej ze stali lub systemowych izolowanych wsporników balkonowych. Osadzone w wieńcu i ścianie wsporniki stykają się z murem na znacznie mniejszej powierzchni, a sama płyta będzie oddzielona izolacja cieplną od ogrzewanej strony stropu i ściany.

Element termoizolacyjny Schöck Isokorb® zapobiega powstawaniu mostków termicznych na drodze: ściana-płyta balkonowa


Element termoizolacyjny Schöck Isokorb® zapobiega powstawaniu mostków termicznych na drodze: ściana-płyta balkonowa

Szczyty i ścianki kolankowe poddasza bez mostków termicznych

Poddasze użytkowe, ze względu na łączenie tam różnych rodzajów konstrukcji i materiałów oraz często skomplikowany kształt, jest miejscem które wymaga dołożenia szczególnej staranności przy układaniu izolacji termicznej.

Na górnej powierzchni ścian szczytowych trzeba ułożyć izolację cieplną, jeśli ocieplenie umieszczone będzie pod całą powierzchnią połaci dachowej. Nie można więc wymurować ich na wysokość sięgającą wierzchu krokwi, a powinny się kończyć na poziomie o 10-15 cm niższym. Skośne zakończenie tych ścian należy wyrównać zaprawą, a następnie przykleić paski styropianu odpowiadające grubości muru.

Po ułożeniu ocieplenia ścian zewnętrznych oraz termoizolacji dachu uzyskuje się ciągłość ocieplenia na całym obwodzie przegród domu. Na poddaszach przykrytych stromym dachem, najczęściej w jego środkowej części montowany jest sufit podwieszany zamocowany na jętkach. Ocieplenie kładzione wtedy będzie na tym suficie, a górna cześć poddasza powinna być wentylowana.

Miejscem, gdzie mogą wystąpić mostki cieplne na tak wykończonych poddaszu jest styk ocieplenia kładzionego na podsufitce ze ścianą szczytową. Mimo ocieplenia tej ściany od zewnątrz, jej wewnętrzna strona znajduje się w strefie zimnego powietrza (wentylacja nieużytkowego stryszku), zatem nastąpi pionowa ucieczka ciepła przez mur, z przestrzeni ogrzewanych.

Ograniczenie strat ciepła zapewni ułożenie izolacji cieplnej również od strony wewnętrznej na ścianie szczytowej. Przy czym wystarczy, że będzie ona sięgać na wysokość ok. 0,5-1,0 m od poziomu podsufitki.

Ocieplenie ściany szczytowej od wewnątrz wełną kamienną PAROC
Ocieplenie ściany szczytowej od wewnątrz wełną kamienną PAROC

Przy bardzo niskim oparciu dachu na ścianach, gdy skośna połać dachowa sięga niemal podłogi poddasza, stawiane są ślepe ścianki kolankowe, wydzielające powierzchnię o wysokości umożliwiającej racjonalne użytkowanie.

Buduje się je najczęściej jako drewniane ścianki szkieletowe izolowane wełną mineralną. Na zewnątrz wydzielonej w ten sposób powierzchni pozostaje część stropu, wymagająca dodatkowego ocieplenia. Ze względu na zabezpieczenie niedostępnej przestrzeni przed gryzoniami najlepiej wykorzystać do tego twardą wełnę mineralną, a jeśli będzie to styropian należy przykryć go np. cienką cementową wylewką.

Płyta izolacyjna URSA SILENTIO 38 z mineralnej wełny szklanej
Płyta izolacyjna URSA SILENTIO 38 z mineralnej wełny szklanej

autor: Cezary Jankowski

oprac.: Aleksander Rembisz

zdjęcie otwierające: Knauf Insulation

zdjęcia w tekście: Stahlton, Xella (Ytong), tremco illbruck, Schöck, Paroc, Ursa